☰ open Loading... 21 June 2021|   सोमवार, असार ७, २०७८

विचार

सुसंस्कृत राजनीति बनाउन केही सुझाव

सुसंस्कृत राजनीति बनाउन केही सुझाव

    प्रकाशित मितिः सोमवार, जेष्ठ ३१, २०७८       |
    -विनोद सिंह धामी (विन्दास)   नेपाल बहुपार्टी भएको मुलुक हो । यहाँ बहुदलीय व्यवस्थाअनुसार बहुपार्टीहरु स्थापना गर्ने संवैधानिक व्यवस्था रहेको छ । संसदीय मुलुकहरुको अभ्यास हेर्दा विकसित देशहरुमा दुईवटा मात्रै दल रहेको पाइन्छ भने विकासोन्मुख देशहरुमा दुईवटाभन्दा बढी पार्टीहरु अस्तित्वमा रहेका देखिन्छन् । दलीय व्यवस्था अस्तित्वमा आएदेखि अहिलेसम्म जीवन्त रहेका छन् । आ
‘राष्ट्रपतिका सबै निर्णय पारदर्शी हुनुपर्छ’

‘राष्ट्रपतिका सबै निर्णय पारदर्शी हुनुपर्छ’

    प्रकाशित मितिः शुक्रबार, जेष्ठ ७, २०७८       |
राष्ट्रपति कार्यालयले यस्तो विषय ‘सेटल’ गर्ने प्रष्ट बाटो संविधान हो । संविधानको कुन–कुन धारा त्यहाँ आकर्षित हुन्छन्, तिनका सम्भाव्य पक्षहरु के छन्, ती आफैंमा कति स्पष्ट छन् हेर्नुपर्छ ।तिनको पूर्व प्रयोग भएको छ भने कसरी भएको छ, तिनको नजिर के छ र यदि कुनै ठाउँमा अस्पष्टता छ भने त्यसको स्पष्टताको लागि संविधानविद्ह‍रुसँग परामर्श गर्नुपर्छ ।निर्णय आफ्नो हुन्छ, तर सकेसम्म सबै पक्षका मान्छेहरु समेटेर
आदिम कालदेखि आधुनिक युगसम्मका २४ महामारी, यस्तो छ इतिहास

आदिम कालदेखि आधुनिक युगसम्मका २४ महामारी, यस्तो छ इतिहास

    प्रकाशित मितिः बुधबार, बैशाख २२, २०७८       |
पृथ्वीमा प्राणीको उत्पत्ति सँगसँगै वनस्पति, प्राणी, जीवाणु (ब्याक्टेरिया) र विषाणु (भाइरस) को उत्पत्ति भएको हो । मानिसको उत्पत्ति हुनुभन्दा करोडौं वर्ष पहिले जीवाणु र विषाणुको उत्पत्ति भएको मानिन्छ । पारिस्थितिक वातावरणलाई सन्तुलनमा राख्न वनस्पति, प्राणी, जीवाणु र विषाणुको समान एवं संयोजनकारी भूमिका रहेको हुन्छ
विद्यालय बन्द गर्नुपर्ने अवस्था आए पनि वैकल्पिक उपाय अपनाउन सकिन्छ

विद्यालय बन्द गर्नुपर्ने अवस्था आए पनि वैकल्पिक उपाय अपनाउन सकिन्छ

    प्रकाशित मितिः बिहिबार, बैशाख ९, २०७८       |
नेपालमा कोरोना भाइरस सङ्क्रमणको दोस्रो लहर सुरु भएको छ । यसअघि दीर्घरोगी र वृद्धवृद्धा मात्र जोखिममा पर्ने गरेका भए पनि पछिल्लो तथ्याङ्कमा युवा र बालबालिका पनि सङ्क्रमणको उच्च जोखिममा रहेको देखिएको छ । यसरी हेर्दा विद्यालय पनि कोरोना सङ्क्रमणको उच्च जोखिममा रहेको क्षेत्रमा पर्छ । कोरोना सङ्क्रमण हुनै नदिनका लागि पूर्व सतर्कता अपनाउने र लक्षण देखिइसकेपछि पनि सावधानी अपनाएर पठनपाठन सञ्चालन गर्ने
काँहोला दौड्ड लान्र्या, बस्याँ थात त बेचि खाई हाल्या

काँहोला दौड्ड लान्र्या, बस्याँ थात त बेचि खाई हाल्या

    प्रकाशित मितिः बुधबार, बैशाख १, २०७८       |
    (१) देश नाईथि थितीमा गरीब डुव्या गांस बाँसमा,(२) नाइथिन विध्याधन सिपहरौग्यो मतिभ्रस्ट्र को   बनुन्याहौ देश चोरका चेलान जसा (३) काठां काट्या मुसाँ कैको बरदान पणिगयो स्याल जसो तम्रो बानी दाजुभाईमा डिठपड्यो । अला डर हाल्लौ निकोत काईन धेकीनो बलाड¥यौन खाली मुख मात्र चलुउन्छ ।तमुलेत देश त सकि हाल्या वलौ देश धीन लाग्दो बनाई हाल्या काहै जनम्या वला तसा तम राक्षशन जसा तमरी इजातम काँटी ख
कलेन्द्र सेजुवाललाई भोट किन ? पत्रकारका सारथी कलेन्द्र

कलेन्द्र सेजुवाललाई भोट किन ? पत्रकारका सारथी कलेन्द्र

    प्रकाशित मितिः बिहिबार, चैत्र १९, २०७७       |
गणेश विशु द्वन्द्वले थिलोथिलो भएको रुकुममा पत्रकारिता गरेको म व्यावसायिक पत्रकारिताको खोजीमा थिए । रुकुम  पहुँचभन्दा बाहिर थियो । श्रमजीवी व्यावसायिक पत्रकारिताको लागि सहयोगी व्यक्तिको खोजीमा थिए म । एक दिन नागरिक दैनिकका ‘पश्चिमेली संस्करण’ का स्थानीय सम्पादक कलेन्द्र सेजुवाललाई म्यासेन्जरमा सन्देश पठाए, ‘सर नमस्कार । म गणेश विशु । रुकुमबाट । नागरिक दैनिक रुकुममा खाली छ ।
वायु प्रदूषण र जल ,जंगलको सदुपयोग

वायु प्रदूषण र जल ,जंगलको सदुपयोग

    प्रकाशित मितिः बिहिबार, चैत्र १९, २०७७       |
                        अज्ञानमा नदी नला बगे विज्ञानमा भाषण फले ।। पुस्तौन पुस्ता फलेका भाषण अमला होकी आाप हो ।। अंगुर होकी जामुन हो स्वादै नपाई पुस्ताका जिवन अनजानमै ढले ।। अजिव हैरान है दुनियाँ कहाँ अमन कहाँ पैदा कहाँ गली कहां जलि खरानी भै गले ।। वाह वाह मेरो नेपालमा जन्मेका भाषणका पोका छर
द्वन्द्वकालमा पत्रकार जोगाएका बिपुल

द्वन्द्वकालमा पत्रकार जोगाएका बिपुल

    प्रकाशित मितिः बुधबार, चैत्र १८, २०७७       |
  तत्कालीन शाहीनेपाली सेनाको ब्यारेक । मुकुण्डो पहिराईदिएर कोठामा बन्धक बनाईएका केएल पिडितले आफ्नो ‘जीवन’ मागिरहे । सेनाले लगाउने आरोपलाई ‘नाई नास्ती’ गरिरहेका केएललाई आफ्नो ‘ईन्कार’ लाई सेनाले निर्दोषको ‘प्रमाण’ मान्ला भन्ने रत्तिभर विश्वास लागेकै थिएन । फलतः उनकै शब्दमा भन्दा उनले सेनाको ब्यारेक बाट सकुशल घर फिर्ता हुन्छु भन्ने आश मारिसकेका थिए
भारतमा दोस्रो पटक देखीएको कोरोना र नेपालको धुमील राजनीति

भारतमा दोस्रो पटक देखीएको कोरोना र नेपालको धुमील राजनीति

    प्रकाशित मितिः शनिबार, चैत्र १४, २०७७       |
      जन्मा जन्म परि रहने जनता त्रासदीमा ।। आँमा आँसु झारी रहन्छीन हात छैन पाँखुरी छैनन् ।। अस्तीत्व विहीन भए  परे आज मत खती बापतीमा।। कुलंघार, अहंकारी, तुस्ट बापतीमा तुस्ट बापतीका ।। हजुर कोरोना कहरले थिल थिलो पारेको नेपाली जन जिवन ५० हजार पेटमै छदा क्रृणत बोकेरै जन्म लिने गरे को अवस्था विद्यमान रहदा नेपालमा विकाँशको टुसा पलाउने भयो भन्दा टुसा नै निमोठी दिने
कठै, म बुरबुरो पत्रकार ! कयौंको ज्यान बचाउने र भोको पेट भर्ने आज आफैँ थलिँदा…

कठै, म बुरबुरो पत्रकार ! कयौंको ज्यान बचाउने र भोको पेट भर्ने आज आफैँ थलिँदा…

    प्रकाशित मितिः शनिबार, फाल्गुन २२, २०७७       |
गणेश विशु बाहिर सिमसिम पानी परिरहेको थियो । चिया पसलभित्र ओत लागेको म मीठो चियाको प्रतिक्षामा थिएँ । त्यही पसलमा नागरिक समाजका अगुवा अमर ओली पुगे । चिसोलाई परास्त गर्न तातो चिया खाँदै गर्दा उनले छिमेकी गाउँ रुकुम पश्चिमस्थित खाराकी निर्मला खड्काको कहानी सुनाए । तस्विर पनि सँगै ल्याएका थिए । ती तस्विर देखाउँदै, ‘कसरी हुन्छ सर यिनी (निर्मला) लाई बचाउनु पर्‍यो’ भन्दै सहयोग माग्न थाले